పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో పంట వ్యర్థాలను తగలబెట్టే ఘటనలపై ఆసక్తికరమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది.
పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో పంట వ్యర్థాలను తగలబెట్టే ఘటనలపై ఆసక్తికరమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఈ సీజన్లో ఈ రెండు రాష్ట్రాల్లో దాదాపు 34 వేల వ్యవసాయ మంటలు చెలరేగి ఉండొచ్చని ఉపగ్రహ డేటా ఆధారంగా శాస్త్రవేత్త హిరెన్ జెత్వా అంచనా వేశారు. అయితే, ప్రభుత్వ గణాంకాల్లో కనిపించే సంఖ్య కంటే వాస్తవంగా మంటలు ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. దేశ రాజధాని ఢిల్లీతో పాటు ఉత్తర భారతాన్ని వాయు కాలుష్యం మరోసారి ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది.
ప్రభుత్వ లెక్కలకు, శాస్త్రవేత్త అంచనాలకు మధ్య భారీ వ్యత్యాసం
కమిషన్ ఫర్ ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్మెంట్ () గణాంకాల ప్రకారం పంజాబ్లో ఈ సీజన్లో నమోదైన మంటల సంఖ్య సుమారు 4,459 మాత్రమే. అయితే, వివిధ ఉపగ్రహాల సమాచారాన్ని విశ్లేషించిన శాస్త్రవేత్త హిరెన్ జెత్వా అంచనా ప్రకారం పంజాబ్, హర్యానా కలిపి మంటల సంఖ్య 34 వేల వరకు ఉండొచ్చు. ఇది అధికారికంగా నమోదైన సంఖ్యతో నేరుగా పోల్చదగిన గణాంకం కాదని, అంచనా పద్ధతులు వేర్వేరని గమనించాలి. శాస్త్రవేత్త అంచనా ప్రకారం, ప్రభుత్వ లెక్కల్లో కనిపించే దానికంటే వాస్తవంగా మంటలు ఎక్కువగా చెలరేగుతున్నాయి.
సాయంత్రం వేళల్లోనే ఎక్కువ మంటలు
రైతులు పంట వ్యర్థాలను తగలబెట్టే సమయం మారడం వల్ల ఉపగ్రహాల లెక్కల్లో వ్యత్యాసం వస్తోందని విశ్లేషణ చెబుతోంది. ఈ సీజన్లో భారత ఉపగ్రహం -3 గుర్తించిన మంటల్లో 98 శాతం సాయంత్రం 4 నుంచి 6 గంటల మధ్య నమోదయ్యాయి. అయితే, కొన్ని ఉపగ్రహాలు ఆ సమయానికి ముందే ఆ ప్రాంతాన్ని పరిశీలించి వెళ్లిపోతుండటంతో చాలా మంటలు వాటి లెక్కల్లోకి రావడం లేదు. ఈ కారణంగానే ఉపగ్రహాల గణాంకాలు వాస్తవ పరిస్థితిని ప్రతిబింబించడంలో విఫలమవుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
ఢిల్లీ కాలుష్యంపై మళ్లీ ఆందోళన
పంజాబ్, హర్యానా పొలాల్లో చెలరేగే మంటల నుంచి వెలువడే పొగ వాయువ్య గాలుల ద్వారా ఢిల్లీ వైపు చేరుతుంది. రాబోయే 10, 12 తేదీల్లో ఈ గాలులు మళ్లీ బలపడే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నమూనాలు సూచిస్తున్నట్లు తాజా నివేదిక పేర్కొంది. దీంతో ఢిల్లీ-ఎన్సీఆర్ ప్రాంతంలో గాలి నాణ్యతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. ఇప్పటికే కాలుష్యంతో సతమతమవుతున్న నగరవాసులకు ఈ పరిణామం మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఉపగ్రహాల గణాంకాల్లో కనిపించే తగ్గుదల ఒక్కటే పంట వ్యర్థాల దహనం తగ్గిందనడానికి ఆధారం కాదని ఈ విశ్లేషణ స్పష్టం చేస్తోంది. కాలుష్య నియంత్రణకు మంటలను మరింత కచ్చితంగా గుర్తించే పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలు అవసరమనే చర్చకు ఈ అంచనాలు తెరలేపాయి. వాస్తవ పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి, కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలను మెరుగుపరచడానికి మరింత సమర్థవంతమైన పద్ధతులు అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
పంజాబ్, హర్యానాలో పంట వ్యర్థాల దహనం వల్ల ఏర్పడే మంటలను ఉపగ్రహాలు సరిగ్గా గుర్తించలేకపోతున్నాయి. సాయంత్రం వేళల్లో దహనం జరుగుతుండటంతో, ప్రభుత్వ గణాంకాల కంటే వాస్తవంగా 34 వేల వరకు మంటలు చెలరేగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్త హిరెన్ జెత్వా అంచనా వేశారు. ఇది ఢిల్లీ వాయు కాలుష్యంపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది.
