క్రౌన్ హ్యూమన్ రైట్స్: రామప్ప ఆలయానికి మైనింగ్ ముప్పు, వారసత్వ పరిరక్షణపై ఆందోళనలు

ప్రతిపాదిత గనుల ప్రాంతం రామప్ప చెరువుకు సుమారు 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉందని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. దాదాపు 19 ఏళ్లలో 40.4 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గును వెలికితీసేలా ఈ ప్రాజెక్టును రూపొందించారు. ఇందులో అటవీ, వ్యవసాయ, ప్రభుత్వ కేటాయింపు భూములు కూడా ఉన్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.

గనుల తవ్వకాల్లో భారీ యంత్రాలు, డ్రిల్లింగ్, నియంత్రిత పేలుళ్లు చేపట్టాల్సి ఉండటంతో భూకంప తరహా ప్రకంపనలు ఏర్పడి, ఆలయ నిర్మాణంపై దీర్ఘకాల ప్రభావం పడవచ్చని కాకతీయ హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. రామప్ప ఆలయం ప్రత్యేకమైన ఇసుకపెట్టె పునాదిపై నిర్మించబడినందున భూగర్భ మార్పులు, ప్రకంపనల ప్రభావాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయరాదని వారు పేర్కొంటున్నారు.

మరోవైపు, సింగరేణి అధికారులు మాత్రం ప్రతిపాదిత గని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం బఫర్ జోన్కు వెలుపల ఉందని, సాంకేతిక అధ్యయనాల ప్రకారం నియంత్రిత పేలుళ్ల వల్ల ఏర్పడే ప్రకంపనలు ఆలయానికి నిర్దేశించిన పరిమితుల్లోనే ఉంటాయని చెబుతున్నారు. ఈ అంశంపై భిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్న నేపథ్యంలో, సమగ్ర శాస్త్రీయ, పర్యావరణ అధ్యయనాల తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవాలని ములుగు జిల్లా యంత్రాంగం స్పష్టం చేసింది.

కాకతీయుల కాలం నాటి కీలక సాగునీటి నిర్మాణమైన రామప్ప చెరువు దాదాపు 3 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో చుట్టుపక్కల వ్యవసాయం, తాగునీటి అవసరాలకు ఉపయోగపడుతోంది. చెరువు నిర్మాణానికి నష్టం కలిగితే దాని ప్రభావం ఆలయంతో పాటు దిగువ ప్రాంతాలపై కూడా పడవచ్చని వారసత్వ పరిరక్షణవాదులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

యునెస్కో కూడా రామప్ప ఆలయానికి సంబంధించిన విస్తృత వారసత్వ ప్రాంతం, రామప్ప చెరువుల రక్షణపై దృష్టి పెట్టింది. 2026లో ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ, రామప్ప చెరువుతో పాటు విస్తృత కాకతీయ కాలం నాటి సాగునీటి వ్యవస్థను బఫర్ జోన్లో చేర్చే ప్రక్రియపై పురోగతిని స్వాగతించింది. సమీపంలో చేపట్టే అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు వారసత్వ ప్రభావ అంచనాలు అవసరమని పేర్కొంది.

ఈ నేపథ్యంలో రామప్ప ఆలయం, చెరువు పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ మైనింగ్ ప్రాజెక్టుపై సమగ్ర శాస్త్రీయ పరిశీలన జరపాలనే డిమాండ్లు కొనసాగుతున్నాయి.