కర్ణాటకలో పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తిని విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. ఇందులో భాగంగా 1,000 మెగావాట్ల సౌర విద్యుత్ కేంద్రాన్ని, 2,000 మెగావాట్-గంటల విద్యుత్ నిల్వ వ్యవస్థతో కలిపి ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం కింద 23 గ్రామాలను నమూనా సౌర గ్రామాలుగా అభివృద్ధి చేసేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి.
కర్ణాటక పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి టెండర్లు ఆహ్వానించింది. ఎంపికైన సంస్థ సౌర విద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించడంతో పాటు, అవసరమైన భూమిని గుర్తించడం, కొనుగోలు చేయడం లేదా లీజుకు తీసుకోవడం, నిర్వహణ బాధ్యతలు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్టులో 1,000 మెగావాట్ల సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో పాటు 2,000 మెగావాట్-గంటల విద్యుత్ నిల్వ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. పగటిపూట ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్ను బ్యాటరీల్లో నిల్వ చేసి, అవసరం పెరిగిన సమయాల్లో వినియోగించుకునేందుకు ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. అయితే, విద్యుత్ సరఫరాకు దాని వినియోగ షెడ్యూల్, నిల్వ సామర్థ్యం వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి.
కృత్రిమ మేధ, డేటా కేంద్రాలు వంటి రంగాల్లో విద్యుత్ వినియోగం పెరుగుతుండటంతో పాటు, వర్షపాతం లోటు కారణంగా జలాశయాలు, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి పెరగడం కూడా ప్రత్యామ్నాయ విద్యుత్ వనరులపై దృష్టి సారించడానికి కారణాలుగా ఉన్నాయి. కర్ణాటక పునరుత్పాదక ఇంధన అభివృద్ధి సంస్థ 23 నమూనా సౌర గ్రామాల కోసం సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదికలను సిద్ధం చేయడానికి సలహాదారుల నియామకానికి టెండర్లు ఆహ్వానించింది. బెంగళూరు, బెలగావి, కలబురగి రెవెన్యూ విభాగాల పరిధిలోని గ్రామాలను ఈ కార్యక్రమం కోసం గుర్తించారు.
బెంగళూరు అర్బన్, బెంగళూరు రూరల్, రామనగర, చిక్కబళ్లాపుర, కోలార్, తుమకూరు, ఉత్తర కన్నడ, శివమొగ్గ, హావేరి, విజయపుర, బాగల్కోటె, ధార్వాడ్, బెలగావి, కలబురగి, రాయచూరు, బళ్లారి తదితర జిల్లాల్లోని గ్రామాలు ఈ ప్రణాళికలో ఉన్నాయి. సింగనాయకనహళ్లి, సులిబెలె, కైవార, మస్తి, హెబ్బూరు, బనవాసి, ఆనవట్టి, మల్ఖేడ్ వంటి గ్రామాలు వాటిలో కొన్ని. ప్రతి గ్రామంలో విద్యుత్ వినియోగ అవసరాలను అంచనా వేసి, స్థానికంగా సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి ద్వారా ఎంత మేర అవసరాలను తీర్చవచ్చో అధ్యయనం చేయనున్నారు. ఇందులో భాగంగా ఇళ్ల పైకప్పులపై సౌర విద్యుత్ పలకల ఏర్పాటు, ప్రభుత్వ భవనాలపై సౌర విద్యుత్ వ్యవస్థలు, సౌరశక్తితో వీధి దీపాల నిర్వహణ, అర్హత ఉన్న సమూహాలకు సౌర విద్యుత్ పంపులు, గ్రామస్థాయి సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి, వినియోగ ప్రణాళికలు వంటి అంశాలను పరిశీలించనున్నారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్ ఉచిత విద్యుత్ పథకంలో భాగంగా నమూనా సౌర గ్రామాల కార్యక్రమాన్ని చేపడుతున్నారు. ఈ పథకం కింద ఎంపికైన అర్హతగల గ్రామానికి రూ.కోటి వరకు కేంద్ర ఆర్థిక సహాయం అందించే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ నిధులు సంబంధిత పథక నిబంధనలు, ఎంపిక ప్రక్రియకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా గ్రామాలు సంప్రదాయ విద్యుత్ వనరులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడంతో పాటు, స్థానికంగా పరిశుభ్రమైన ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేసుకునే అవకాశాలు పెరుగుతాయని భావిస్తున్నారు. సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నిల్వ వ్యవస్థలు, గ్రామీణ విద్యుదీకరణ కార్యక్రమాలను సమన్వయం చేయడం ద్వారా విద్యుత్ సరఫరాలో స్థిరత్వాన్ని పెంచడం లక్ష్యంగా ఉంది.
